Caponata, een verrassende oorsprong!

Sicilië p

Caponata is een gerecht dat veelal wordt toegedicht aan het Italiaanse eiland Sicilië. Verrassend is echter dat onderzoek uitwijst dat het Italiaanse caponata een Nederlandse oorsprong blijkt te hebben! Daarvoor zijn een tweetal bronnen aan te wijzen.

In een geschrift uit de laat 16e eeuw (‘Amici di Pentole’, van de Italiaanse monnik Anselmo Amedeo) is op te maken dat het gerecht ‘caponana’ het eerst werd geserveerd in een herberg langs de herenbaan (Hessenweg!) tussen Lunteren en Barneveld!

Hessenwagen voor de herberg

Op de route van Arnhem, Amersfoort en Amsterdam, passeerden de “Hessen” via de Goudsberg het dorp Lunteren.*

In de herberg

De kok-eigenaar van die uitspanning was een dwerg van Arabische komaf (n.b. ‘capo nana’ zou staan voor ‘chef’ en ‘dwerg’). Dit zou later verbasterd zijn tot caponata.

Hessenwagen op pad

Handelaren reden over die route (de Hessenwegen) heen en weer van Nederland, via Duitsland naar Italië. Zo zou het gerecht uiteindelijk in Sicilië zijn beland.

Een andere suggestie is dat de oorsprong waarschijnlijk gevonden kan worden bij de Drentse ijsvissers. Uit onderzoek naar de in die tijd gezaghebbende geschriften van de Italiaanse arts Paolo Messini, ‘Guardò la pietra di austromerluzzo’ (1752) blijkt dat zij met hun viscultuur grote invloed hebben gehad op de Siciliaanse keuken (o.a. gedroogde (ijs-)vis). Dat ‘pietra’ blijkt namelijk verband te houden met grote gestapelde stenen: de hunebedden van Drenthe!

Drentse ijvissers

En ‘Austromerluzzo’ was in die tijd een zelfde soort scheldwoord als nu Eskimo (eigenlijk: Inuït) en duidde op de Drentse vissers. De plaatsnaam ‘Assen’ zou er ook van zijn afgeleid. Een van de Drentse visgerechten heette ‘karpernaat’, een mengsel van vis (karper) en diverse groenten, wat werd geserveerd met brood. In de loop van de tijd is de vis echter uit de bereiding verdwenen. Men beweert dat het gebruik van kappertjes (i.p.v. karpertjes!) – als traditioneel onderdeel van caponata – daar zijn oorsprong vindt.

Sciciliaanse vlag met NL randWaarvan akte!

In ieder geval interessant en wetenswaardig.

*Zie o.a.: http://www.gazenbeekstichting.nl/ en http://www.de-veluwenaar.nl/

Over Prakkie

Prakkie is een niet onverdienstelijke hobby-kok (ahum), met een brede belangstelling ook voor onderwerpen buiten het koken. Mijn vriend is het fornuis en de avonturen die we samen meemaken, daarover bericht ik.
Dit bericht werd geplaatst in 1. Vers! De nieuwe berichten, 2. Serieuze prak: recepten, 5. FEBO, een automatiek met verhalen, gedichten en gedachten en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

6 reacties op Caponata, een verrassende oorsprong!

  1. Pingback: Caponata (Italiaanse zoet-zure “salsa”) | Prakkie

  2. Fransis zegt:

    Hoi Prakkie,

    Wat een bijzonder verhaal. En ik maar denken: dat is Italiaans! Tja, dat geeft dan wel weer een andere kijk op dit gerecht. En wat een speurtocht heb je ervan gemaakt. Mijn complimenten hoor.

    Groetjes,
    Fransis

  3. Pingback: Italiaanse Caponata, een verrassende oorsprong! | La Cucina Italiana - De Italiaanse Keuken - The Italian Kitchen | Scoop.it

  4. Pingback: Italiaanse Caponata, een verrassende oorsprong! « goodthingsfromitaly

  5. Mikke zegt:

    Zo leer ik ook weer wat bij, Prakkie! Mooi weergegeven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s